Mở Đầu – Bình Tĩnh Trong Từng Giây Phút
Trong đời sống bận rộn ngày nay, nhiều người có thói quen đợi đến “dịp đặc biệt” mới bắt đầu tu tập: đợi ngày lễ, đợi năm mới, đợi rảnh rỗi, đợi tâm yên… Nhưng Phật pháp không phải là điều chỉ dành riêng cho những dịp như vậy. Huống chi, sự vô thường của cuộc đời không hứa hẹn rằng ta sẽ có thêm bất kỳ dịp nào khác nữa. Điều chắc chắn duy nhất là giây phút hiện tại – và nơi đó, ta có thể tu tập ngay bây giờ.
Table of Contents
Không Chờ Đợi Dịp Đặc Biệt – Tu Tập Ngay Hiện Tại
Thường ta có tâm lý tích lũy “hoàn cảnh thuận lợi” mới tu tập: chờ khi tâm thư thái, chờ sau kỳ nghỉ, chờ khi mọi chuyện êm ả… Nhưng đó chính là chữa lửa cháy lớn mới tìm nước, điều khiến ta dễ bị rơi vào vòng xoáy lo âu, phiền não khi sóng gió bất ngờ ập đến. Người biết tu tập từng phút giây sẽ bớt gieo khổ đau cho bản thân và với những người xung quanh, dù họ không tự xưng mình là người tu. Giống như người thường xuyên lau nhà, bụi khó đóng thành lớp dày; người luôn chăm sóc tâm sẽ không để phiền não lớn lên trong lòng.
Tu tập không chỉ là tụng kinh hay ngồi thiền trong thời gian dài; tu tập là biết rõ từng hơi thở, từng bước chân, từng lời nói và từng hành động nhỏ. Mỗi khi tâm ta chợt nổi sân, tham hay si – đó chính là giây phút để ta dừng lại, nhận diện và chuyển hóa. Khi ta biết dừng lại vài hơi thở trong giữa ngày bận rộn, biết mỉm cười với chính mình, biết buông bớt phản ứng không cần thiết – đó chính là tu tập.
Giây Phút Hiện Tại – Mảnh Đất Mà Phật Pháp Hiện Hữu
Đức Phật chỉ dạy rằng điều kiện tốt nhất để thực hành chánh niệm là ngay chính trong giây phút này – không quá khứ, không tương lai, chỉ duy nhất hiện tại mà ta đang sống. Nhiều bài pháp nhắc nhở rằng tâm ta như mây trôi nếu không được thu nạp chánh niệm, và mỗi khoảnh khắc hiện tại khi được sống trọn vẹn sẽ trở thành nền tảng để ta đứng vững trước mọi biến cố.
Hiện tại không phải là thứ ta có thể giữ lại mãi; nó giống như hơi thở ra, hơi thở vào – luôn đến và đi mà không bao giờ lặp lại. Vì vậy, tu tập từng giây phút là lắng nghe tiếng nói của tâm, là thấy được sự vô thường trong từng hơi thở, và là đem tâm từ bi vào từng hành động nhỏ nhoi của đời sống.
Hành Trình Tu Tập Không Đòi Hỏi Điều Kiện
Tu tập không đòi hỏi ta phải thu xếp mọi thứ hoàn hảo trước rồi mới bắt đầu. Nhiều thiền sư – kể cả các bậc minh sư như Thích Nhất Hạnh – luôn nhấn mạnh rằng chánh niệm chính là nhận biết rõ ràng mọi điều đang xảy ra, dù đơn giản như cảm nhận đôi bàn chân chạm đất hay hơi thở đi qua mũi mỗi phút giây. Wikipedia
Chánh niệm không cần thời gian dài hay không gian trang nghiêm; nó có thể là cái gật đầu nhẹ khi ai đó nói lời tử tế, là biết buông bỏ một sân giận vô ích, là lắng nghe thay vì tranh cãi. Dù bạn đang tản bộ, nấu ăn, làm việc hay dọn dẹp – tất cả đều là cơ hội thực hành chánh niệm nếu bạn biết chú tâm vào từng hành động. Wikipedia
Tu Tập Mỗi Phút Giây – Đời Sống An Lạc Hơn
Nếu ta cứ trì hoãn tu tâm dưỡng tính đến lúc rảnh rỗi, đến khi tâm cảnh bình ổn – thì rất dễ ta sẽ bỏ lỡ vô số cơ hội để chuyển hóa bản thân. Cuộc đời đầy biến động, và chính những hoàn cảnh khó khăn, không thuận lợi lại là mảnh đất màu mỡ để tu tập chân thật.
Một ngày nhiều việc vẫn có thể là một ngày tu, nếu ta biết dừng lại, thở vào – thở ra, nhận thức rõ ràng và sống có ý thức. Khi biết làm chủ tâm mình trong từng phút giây, ta giảm bớt vô minh, sân hận, tham ái – khi ấy, Phật pháp không còn là điều xa vời mà đã trở thành phong cách sống ngay trong từng hơi thở.
Kết Luận – Không Bao Giờ Là Quá Muộn Để Bắt Đầu Tu Tập Mỗi Phút Giây
Tu tập không chờ dịp đặc biệt – nó bắt đầu ngay trong giây phút này, nơi bạn đang đọc những dòng chữ này, và nơi bạn đang sống với những việc thường nhật nhất. Khi ta nhận diện từng khoảnh khắc, sống trọn vẹn từng giây phút, và chọn chánh niệm thay vì vô minh – đó chính là bước chân đầu tiên trên con đường tu tập chân thật.
Hãy nhớ rằng, chỉ có hiện tại là chắc thật, và trong hiện tại đó, mỗi phút giây là một cơ hội để gieo trồng nhân lành và gặt hái phước báu cho tâm hồn.
